De wereld wordt wat ze was: een thuis voor meesters en slaven. (…)
Ik bevrijd ons van onze missie.
Jou, Galloudec, de boer uit Bretagne.
Jou, Sasportas, de zoon van de slavernij.
Ik, Debuisson.

uit De Opdracht, Heiner Müller

In het voorjaar van 2027 presenteren de Syrische theaterdocent, dramaturg, vertaler, schrijver en regisseur Oussama Ghanam en tg STAN de voorstelling MISSION. Afhankelijk van de toestand in Syrië en het Midden-Oosten, zal deze productie samen worden gecreëerd in Damascus, Beiroet en Antwerpen. We zullen hierin flexibel moeten zijn en ons aanpassen aan de grillen van de tijd. De voertalen zijn het Arabisch, het Nederlands en het Engels. MISSION gaat in juni 2027 in première in Monty Antwerpen. In het seizoen 2027-2028 volgt een tournee in binnen- en buitenland.

De context:
Oussama Ghanam en tg STAN hadden, elk in hun eigen deel van de wereld een missie: via toneel en de liefde voor poëzie de hardheid van de wereld laten zien en hopen dat zij door hun werk een kleine bijdrage kunnen leveren aan het overleven van de menselijkheid. Bijna veertig jaar later stellen ze vast dat die missie mislukt is. De wereld is niet zachter geworden, het onrecht tiert welig, onverdraagzaamheid en domheid hebben gewonnen, de poëzie is verstikt. Waarom dan nog in een missie geloven? Waarom verder gaan? Of, in het geval van Oussama, waarom blijven? Dat is het vertrekpunt van MISSION. Het is een bevraging over engagement.

Het verhaal:
Een toneelauteur uit Damascus schrijft een stuk. In dat stuk werkt een regisseur aan de ene kant van de zee met drie Syrische acteurs van drie verschillende generaties aan de theatrale vertaling van een verhaal van Ghassan Kanafani, terwijl aan de andere kant van de zee een gezelschap van drie acteurs een tekst van Heiner Müller ensceneert. De toneelschrijver zorgt er op een of andere manier voor dat die twee werelden elkaar tegenkomen.

Oussama Ghanam en tg STAN:
Oussama Ghanam werd in 1975 geboren in Damascus. Na zijn studies aan de Faculteit Economie van de Universiteit van Damascus en aan ISAD, de enige plek in Syrië waar je theater kon studeren, trok Oussama in 1997 naar Avignon, waar hij een opleiding tot algemeen technicus en toneelmeester volgde aan het Institut Supérieur des Techniques du Spectacle. Een jaar later schreef Oussama zich in op de universiteit van Paris-VIII, richting theaterstudies. Hij voltooide eerst een masterdiploma, vervolgens een DEA en ten slotte een doctoraat. Hij bleef tot 2005 in Parijs en ontwikkelde zo een diepgaande kennis van zowel het Europese theater als dat uit de Arabische wereld. Na de verdediging van zijn proefschrift keerde Oussama terug naar Damascus, werd professor aan ISAD, en begon stilaan de overstap te maken van theorie naar praktijk. In 2008 werkte hij in het kader van ‘Damascus 2008, Arabische Culturele Hoofdstad’ mee aan een in het Damasceense dialect herwerkte adaptatie van De Emigranten van Slawomir Mrozek. Vervolgens creëerde Oussama een eigen versie van Krapps Laatste Band van Samuel Beckett, gevolgd door een enscenering van C’est arrivé demain, een monoloog van Dario Fo en Franca Rame. De voorstelling werd eind 2010 gepresenteerd, een paar weken voor het uitbreken van wat later de Arabische Lente zou worden. Ze werd erg warm ontvangen en toerde ook in Libanon en Duitsland. In die periode ontstond ook de behoefte om een collectief, een gezelschap, te creëren. Hieruit ontstond het ‘Damascus Theater Laboratory’.

Toen de Arabische lente in 2011 ontaardde in een burgeroorlog, kwam er aan Oussama’s bewegingsvrijheid een einde. Aangezien het bekomen van een paspoort in Syrië gekoppeld was aan de legerdienst en Oussama die niet wilde vervullen, was reizen voor hem onmogelijk. De volgende jaren zou Oussama Ghanam in Damascus blijven, lesgeven aan de toneelschool, stukken schrijven, bewerken en ensceneren en zijn Theater Laboratory leiden. Vanaf 2017 kon hij weer reizen. Zijn voorstellingen werden onder andere gepresenteerd in Syrië, Tunesië en Libanon. De uittocht van Syrische studenten en intellectuelen en de verplichte legerdienst voor alle jongeren zorgde ondertussen voor een uiterst zorgwekkende academische en artistieke leegloop. Al die jaren heeft Oussama, met hand en tand en op gevaar van eigen lijf en leden, geprobeerd om het culturele leven in zijn land levend te houden, quasi zonder geld en middelen.

Tijdens zijn studententijd in Frankrijk zag Oussama ook alle voorstellingen die tg STAN in Parijs presenteerde. Tg STAN leerde Oussama kennen in 2007. In dat jaar was Frie Leysen curator bij ‘Young Arab Theatre Fund’, een instelling die zich inzette voor hedendaagse kunstenaars binnen de Arabische wereld. Voor het multidisciplinaire festival ‘Meeting Points’, dat dat jaar in negen Arabische steden projecten presenteerde, werd tg STAN uitgenodigd om Les Antigones en The Monkey Trial te spelen in Rabat, Cairo, Tunis, Beiroet en Damascus. Het was in die laatste stad dat we ook de kans kregen een workshop te begeleiden aan ISAD, de nationale toneelschool en dat op uitnodiging van Oussama Ghanam… Drie jaar later maakten we met tg STAN The Tangible, een voorstelling waaraan twee studenten van de toneelschool uit Damascus deelnamen. Voor die productie werkten we in Damascus nauw samen met Oussama. Vanaf die periode hebben we verwoede pogingen ondernomen om samen met hem een voorstelling uit te werken. De toestand in Syrië en het Midden Oosten, de vluchtelingenstroom die daarvan het gevolg was, en de administratieve nachtmerrie die dat alles ook in het Westen teweegbracht, hebben een samenwerking tot vandaag onmogelijk gemaakt. Daar komt nu verandering in en zij die verslaafd zijn aan geweld en oorlog zullen ons niet tegenhouden.

The mission of art is to make reality impossible. (Heiner Müller)