In het voorjaar van 2027 ontwikkelt de Syrische theaterdocent, dramaturg, vertaler, schrijver en regisseur Oussama Ghanam met het Belgische theatergezelschap STAN de voorstelling MISSION.

Tg STAN leerde Oussama kennen in 2007 toen zij voor het festival ‘Meeting Points’ voorstellingen speelden in onder andere Beiroet en Damascus. Oussama was al uitgebreid met het werk van het gezelschap geconfronteerd geweest tijdens zijn studietijd in Parijs tussen 1998 en 2005. Jarenlang hebben beide partijen verwoede pogingen ondernomen om samen een voorstelling te creëren maar tot op heden maakten de omstandigheden dat onmogelijk.  Daar komt nu dus verandering in en zij die verslaafd zijn aan geweld en oorlog zullen hen niet tegenhouden.

Voor MISSION schrijft Oussama een nieuwe theatertekst, gebaseerd op Rijal fi-al-sjams (Mannen in de Zon) de iconische novelle van Ghassan Kanafani uit 1962 en De Opdracht van Heiner Müller uit 1979. Daarnaast vormen ook Queimada, een film uit 1969 van Gillo Pontecorvo (die op zijn beurt is gebaseerd op De Opdracht) en de meesterlijke verfilming van Mannen in de Zon van Tawfik Saleh: Al Makhdu’un (The Dupes) uit 1972 een bron van inspiratie. Oussama benadert zijn bronnen steeds op een erg vrije manier en schrijft in het Damasceens dialect zijn eigen verhaal dat de vinger aan de pols heeft van onze tijd. Het gaat hier dus niet om een volgzame en letterlijke uitvoering van de teksten of scenario’s. Ook de vraag of het materiaal dat op tafel ligt nog relevant is voor de betrokken makers en voor het publiek van vandaag, is een expliciete krachtlijn.

De voorstelling zal gespeeld worden door zes acteurs en actrices: drie Syrische spelers (Tasneem Al Ali, Mohammad Al Rashi & Kinan Hmeidan) en drie Belgische (Jolente De Keersmaeker, Ivana Noa & Frank Vercruyssen). De voorstelling wordt begeleid door Oussama Ghanam en wordt door de hele groep gecreëerd in Damascus en Antwerpen. Hierbij zijn we afhankelijk van de toestand in het Midden-Oosten en zullen we ons moeten aanpassen aan de grillen en de mogelijkheden van de tijd. De voorstelling zal worden gespeeld in het Arabisch, Engels en Nederlands. De première vindt plaats in Antwerpen in september 2027.

Context

Oussama Ghanam en tg STAN hadden, elk in hun eigen deel van de wereld, een missie: via toneel en de liefde voor poëzie de hardheid van de wereld laten zien en hopen dat zij door hun werk een kleine bijdrage kunnen leveren aan het overleven van de menselijkheid. Bijna veertig jaar later stellen ze vast dat die missie mislukt is. De wereld is er niet zachter op geworden, het onrecht tiert welig, de poëzie is verstikt. Waarom dan nog in een missie geloven? Waarom verder gaan? Of, in het geval van Oussama, waarom blijven? Dat is het vertrekpunt van MISSION. Het is een bevraging over engagement.  Toegegeven, de premisse klinkt ‘zwaar’ maar het is zeker niet de bedoeling om een defaitistische of deprimerende voorstelling te maken. We willen een levendige confrontatie met elkaar, met het materiaal en met de vragen die op tafel liggen, waarbij visuals, humor, song and dance welkom zijn… Ook de locatie van de voorstelling zal een prominente rol spelen.

Werkzaamheden

Oussama was in september te gast in Antwerpen voor een eerste werksessie van twee weken. In de loop van die twee weken hebben vijf van de zes acteurs en actrices elkaar ontmoet en elkaars persoonlijke en artistieke verhaal leren kennen. Het naar België halen van de jongste actrice, Tasneem Al Ali, bleek vooralsnog een te moeilijke horde. Hoe dan ook waren het bijzonder vruchtbare dagen. Oussama kon een overvloed aan materiaal en inspiratie meenemen naar Damascus om het schrijfproces in gang te zetten. De ploeg is uitermate geëngageerd om het werk verder te zetten en een memorabele voorstelling te maken.

The mission of art is to make reality impossible. (Heiner Müller)