“De Keersmaeker zet alle middelen doordacht in. Gloeiend, goudgeel licht, een gigantisch bloedrood laken én een prachtige badkuip gevuld met bruine bouillon waarin Agamemnon zich kan baden. Te midden dit alles spelen de acteurs – met Skoula en Van Opstal als absolute uitschieters – elk in een andere taal. Dat hindert niet. Want de uitgekiende regie en de passie waarmee beide spelers zich in hun spel storten, maakt hun duel overrompelend. Dat duel is eeuwen geleden geschreven. Maar het boette niets aan herkenbaarheid in: een man en een vrouw proberen elkaar te begrijpen en leggen elkaar hun beslissingen uit met argumenten die de tegenpartij nauwelijks kan bevatten.”

“Agamemnon is hier niet langer de Griekse held, maar een deerniswekkende sukkel, een kankerende man die tussen zijn eigen drollen en bloed vrouwvijandige taal uitslaat. Het illustreert De Keersmaekers visie op dit doorgaans door mannen gedomineerde drama.”

“Inhoudelijk koppelt deze ‘Klytaimnestra’ zo de Griekse tragedies aan hedendaagse ontwikkelingen op een verbluffend vanzelfsprekende manier. Zonder één concrete situatie te benoemen herken je in de Agamemnoon van Stijn Van Opstal alle ‘Agamemnoons’ die vandaag een of andere trivialiteit – zoals de roof van Helena – aangrijpen om op gruwelijke wijze hun ‘belang’ veilig te stellen.”

“In ‘Klytaimnéstra’ wordt Agamemnon van zijn heldhaftige piëdestal geduwd. Klytaimnestra krijgt hier de stem die ze nooit eerder kreeg. Niet eenzijdig die van hysterische furie (al blijft die aanwezig), maar ook die van zelf­bewuste powervrouw, sterk vertolkt door Maria Skoula.”

“Potten breken met een Griekse tragedie is moeilijk, maar deze voorstelling heeft verdorie pit. Een gesmaakt regiedebuut vol blood and gore, Brutus en poëtische dans.”

“Maar toch: zo hapklaar zijn de Griekse tragedies niet. De verhalen zijn vaak bijvoorbeeld heel vrouwonvriendelijk, vindt De Keersmaeker, die bewust Klytaimnestra als titel koos, en niet ‘Agamemnon’, de naam van haar man. Het toont hoe het materiaal van de tragedies tegelijk elastisch en weerbaar is. In andere tijden worden ze anders gelezen en vormgegeven, zonder aan zeggingskracht in te boeten.” 

Jolente De Keersmaeker: “Het verhaal van de Trojaanse Oorlog is vandaag, helaas, brandend actueel. Ik heb in de kerstvakantie de tekst nog zitten aanpassen. Gustav Ernst beschrijft heel dwingend en uitgebreid wat Agamemnon heeft meegemaakt in de oorlog. Dat is bijna een kopie van de verhalen die nu uit Oekraïne of Gaza komen.”

“Hij vertelt ons, soms in het Grieks en soms in het Engels, een zeer oud verhaal dat tegelijk ook vreselijk hedendaags lijkt te zijn. Het is een verhaal dat zich over de hele wereld herhaalt, doorheen elke tijd, in elke maatschappij die door mannen wordt gedomineerd, over elke kracht die zich op de immorele, agressieve usurpatie van hulpeloze mensen richt.”

“Door mensen te ontmoeten die niet zijn opgegroeid met Griekse mythes, krijg je nieuwe perspectieven. We moeten opnieuw nadenken over wat wij als vanzelfsprekend ervaren, wat we ‘verwachten’ van de klassieke tragedie en (terug) beseffen dat deze teksten vandaag nog steeds belangrijk zijn. Vooral in de tekst van Gustav Ernst, die voor de eerste keer zal opgevoerd worden in Griekenland, wordt het verhaal van Klytaimnestra en Agamemnon op een volledig nieuwe manier verteld, met een rauwe, harde maar ook poëtische toon. Het is geweldig om met teksten te werken die herdefiniëren wat je weet, of wat je denkt dat je weet.”

“Door met Griekse acteurs te werken, werd het duidelijk voor mij dat Klytaimnestra vaak gezien wordt als een heks of een ontrouwe echtgenote. Dit is het stereotype beeld van Klyaimnestra waarmee zij zijn opgegroeid. Het was daarom ook vernieuwd voor hen, troosten misschien zelfs, om haar nu in een nieuw daglicht te zien. Eén van de acteurs noemt de voorstelling een oproep tot menselijkheid, een poging om de wereld vanuit een andere hoek te bekijken.”

“Voor mij is elke voorstellen een dialoog, een publiek debat. Kunnen we opgroeien in het patriarchaat en acteren zonder dit te verpersoonlijken? Kan Klytaimnestra ervoor kiezen om niet te doden, wat Agamemnon zou doen, of is het de enige taal die hij begrijpt en heeft ze geen andere keuze?”

“De tekst, de acteerkeuzes, maar ook de beslissingen zijn allemaal het resultaat van een collectief proces. De betrokkenheid van alle spelers zorgt ervoor dat alles steeds bevraagd wordt: de vertalingen, de gekozen passages, wat tot het verhaal dient dat we willen vertellen, de kostuums, … Niets wordt vanzelfsprekend geacht tot het laatste moment. Het is een continu proces dat je bevrijdt en alle deelnemers betrekt in het einddoel.”

“Het gaat niet over de rol van Cassandra als Agamemnons slaaf en minnares, behalve dat het een toonbeeld is van hoe de veroverende man zich tegenover vrouwen gedraagt. “Ik wil een dialoog voeren over hoe Klytaimnestra op het personage van Agamemnon reageert. Ze wil niet enkel wraak, ze wil ook aantonen wat verkeerd is aan zijn gedrag en aan zijn bestaan als man.”