Terwijl iedereen op de toneelspeler aan het wachten is,
die beloofd had na de opvoering van De Wilde Eend,
tegen half twaalf,
naar hun avonddiner in de Gentzgasse te komen,
observeerde ik het echtpaar Auersberger vanuit de orenzetel,
waarin ik begin jaren ’50 bijna dagelijks zat,
en bedacht dat het een zware vergissing was geweest
op de uitnodiging van de Auersberger in te gaan.
(eerste zin uit de roman Holzfällen , Thomas Bernhard)

Thomas Bernhard (1931-1989), schreef midden jaren ’80 een trilogie over de kunsten: Der Untergeher (1983) over de pianist Glenn Gould, Alte Meister (1984) over de schilderkunst en Holzfällen (1985) over theater. Twaalf jaar na de theatermonoloog Oude meesters , naar het tweede deel van deze trilogie, vonden Damiaan De Schrijver en Jolente De Keersmaeker de tijd rijp voor een nieuwe alleenspraak: Brandhout. Een irritatie naar Holzfällen. Eine Erregung .

Bernhards aanhoudende kritiek op Oostenrijk en zijn inwoners zorgde voor heel wat schandalen en processen. De roman Holzfällen werd meteen na druk verboden. Bernhard nam wraak door in zijn testament te stipuleren dat zijn toneelstukken, tot vijftig jaar na zijn dood, niet meer in Oostenrijk gespeeld mochten worden Dit zou betekenen dat het Oostenrijkse publiek tot 2038 geen enkele opvoering van Bernhard zou te zien krijgen. Zijn testamentaire wil werd echter verbroken.

Brandhout. Een irritatie behoort tot de officiële juryselectie van het Nederlands Theater Festival 2009.

“Theater is een compromis, bedrog, op het theater gebeurt niets van wat oorspronkelijk gepland is”. Zie hier Thomas Bernhards aanklacht tegen de Weense kunstkliek van zijn tijd, in de interpretatie van Damiaan De Schrijver tevens een commentaar op de kunstwereld van deze tijd. De Schrijver neemt tijdens een middernachtelijke dis ter ere van een groot toneelspeler de andere kunstzinnige en zogenaamd kunstminnende gasten (en zichzelf) op meesterlijke wijze de maat, ter zijde gestaan door de perfect timende souffleur. Zo nu en dan bewust schmierend, struikelend over zijn eigen ijdelheid baant De Schrijver zich een weg tussen schijnwereld en echte wereld. Fulminerend tegen alles en iedereen die slechts buitenkant vertegenwoordigt, haast stikkend van misantropie en zelfhaat. Maar ook met een grote dosis humor. Hij doet dit tegen een achterwand, gemaakt van sloophout, die voorop het toneel geplaatst is. Dat maakt de grote zaal in feite klein en intiem. De jury juicht toe dat een gezelschap dat gewoonlijk de kleine zalen bespeelt nu de stap naar de grote zaal maakt.
(juryverslag van het Nederlands Theater Festival 2009)

Ja, zei de Burgacteur,
toen hij opstond en wilde vertrekken
en mevrouw Auersberger, die samen met hem was opgestaan,
het uitgedronken koffiekopje in de hand drukte,
hoe hartsgrondig haat ik zulke bijeenkomsten,
die er alleen maar op aansturen,
al hetgene, dat iets voor mij betekent, af te breken, werkelijk alles,
wat me altijd iets waard geweest is, door het slijk te halen.
Hoe verlang ik in werkelijkheid niet eens zozeer naar rust,
als wel naar het daadwerkelijke met-rust-gelaten-worden.

Ja, heb ik altijd gedacht, als ik als een ander,
dan diegene die ik uiteindelijk ben, geboren zou zijn,
en überhaupt een totaal ander persoon geworden zou zijn, dan diegene,
die ik uiteindelijk geworden ben,
als ik uiteindelijk maar een met-rust-gelatene geworden zou zijn.
Maar dan zou ik niet uit mijn, maar uit totaal andere ouders geboren moeten zijn
en zou ik in een totaal ander milieu opgegroeid moeten zijn,
in de vrije natuur, zoals ik altijd wou, niet in de onvrije,
überhaupt in de natuur, niet in de onnatuurlijkheid.
Want we zijn allemaal in de onnatuurlijkheid opgegroeid,
in de heilloze waanzin der onnatuurlijkheid,
niet alleen ik, die daar een heel leven lang onder geleden heeft,
zei de Burgacteur opeens, iedereen hier, zei hij, en hij draaide zich om en zei, U ook.

(fragmenten uit Holzfällen , Thomas Bernhard)