Oorlog brengt geen redding

Tg STAN bereikt een operetteachtige vrolijkheid met een nieuwe bewerking van Thomas Bernhard.

Tg STAN gaat na zijn succesvolle doortocht met Alles is rustig dieper in op het oeuvre van de onvolprezen Thomas Bernhard met een voorstelling naar vijf korte Dramolette ( Frei- spruch , Eis , Maiandacht , Match en A Doda ). Het kloppend hart van deze stukken is de tekst, een ouderwetse brok degelijke literaire materie van een van de weinige schrijvers van wie we kunnen aanvaarden dat hij naar Glenn Gould luistert of Wittgenstein citeert zonder de snob uit te hangen.

De rode draad doorheen de werken is de moeizame omgang van de Duitsers met hun erfenis van de Tweede Wereldoorlog. Bernhard poneert de provocerende stelling dat achter het vernis van het Wirtschaftswunder nog steeds dezelfde onverdraagzame nazi schuilt. Een botte observatie, maar laat u daar vooral niet door afschrikken, want Bernhard is een komische grootmeester. Hij vijlt de dodelijke ernst van de oorlog af met nu eens ernstige maar absurde en dan weer leuke, flauwe humor. Zo diept Maiandacht de kracht van roddels over een doodgereden Duitser uit: hij was wel in de fout, maar als die Turk niet was voorbijgereden, dan had hij nog geleefd. Eis toont op zijn beurt gezette burgers in hun dronken glorie op het Oostzeestrand.

Bij momenten lijkt het minutenlange geklungel met een behangtafel of met de kledingstukken het ritme van het stuk te doen verzanden in goedkoop attributentheater, waarin een plotse schaterlach het gebrek aan pointe moet verbergen. Maar schijn bedriegt: zowel het spel met de attributen als de irritaties die dat oproept, zijn steeds functioneel. De acteurs sturen het met hun groteske verkleedpartijen tussen de scènes aan op een vrolijk operettesfeertje dat de kritiek op de geparfumeerde valsheid van de Weense wals met officieren in galakostuum en dames in baleinkorset des te scherper maakt.

Knack, Wim Smets, 23 maart 05

Nederlands