Eén ticket, vier voorstellingen

Elk gezelschap dat geld van de overheid krijgt, is verplicht per subsidieronde een schrijfopdracht te geven. Het toneelspelersgezelschap STAN zette meteen zes auteurs aan het werk, van Tom Lanoye tot Saskia de Coster. Geen wonder dus dat het voorstelling die uit dat project voortvloeide STUKKEN heet.

Naast de vaste STAN-leden Frank Vercruyssen en Sara De Roo staan niet alleen de geregelde gastspelers Natali Broods, Tine Embrechts en Robby Cleiren op de planken, maar voor het eerst ook Nico Sturm en Maaike Neuville, allebei inmiddels in Vlaanderen beroemd dankzij 'De smaak van De Keyser' en 'Van vlees en bloed'. Over hun aanwezigheid zegt Frank Vercruyssen: "Af en toe vers bloed laten binnenstromen is essentieel voor een goede werking van het collectieve lichaam."

De betreurde Patricia De Martelaere, aan wie de voorstelling is opgedragen, gaf de toestemming uit heel haar oeuvre te putten; Bart Moeyaert en Saskia de Coster schreven elk een monoloog; Annelies Verbeke en Yves Petry leverden hun briefwisseling in en Tom Lanoye kwam voor de pinnen met een compleet toneelstuk voor zeven personages. Een indrukwekkende oogst. "In het totaal hadden we wel zeven uur tekst", vertelt Tine Embrechts, "en het was dan ook geen simpele opdracht daar een theateravond van te maken."

Het mes erin

Niet alleen schrijven, maar ook spelen is schrappen. Eerst moest de schaar worden bovengehaald, iets waar de auteurs geen bezwaar tegen maakten, ze kenden de werkwijze van STAN, zij wisten hoe dat gezelschap met teksten aan de slag gaat. "Tot de dag voor de première hebben we zinnen geschrapt", zegt Tine Embrechts, "toen hadden we al weken gediscussieerd over mogelijke scenario's. We hebben zelfs overwogen alles tegelijk te brengen en het publiek met beeldschermen en hoofdtelefoons keuzemogelijkheden te bieden. Uiteindelijk kwamen we tot de conclusie dat we de schrijvers de meeste eer aandeden door hun teksten - zij het danig ingekort - gewoon achter elkaar te brengen. Enige samenhang is er niet. Alle onderdelen verschillen enorm in thema en stijl." In acht genomen dat twee auteurs aan de briefwisseling werkten, wordt het dus een avond met vijf voorstellingen. "Eigenlijk vier", verbetert Tine Embrechts, "want uit de essays van Patricia De Martelaere plukken we bedenkingen die we vlechten door het deel na de pauze."

Zelfde golflengte

Tine Embrechts behoort niet tot het gezelschap STAN, maar werkt er de jongste tien jaar op geregelde basis mee samen. "Twee van de stichters van STAN hebben mij nog les gegeven. Dat klikte. Ontdekken hoe zij met toneel bezig zijn, was een beetje een bevrijding voor mij. Ik ben altijd heel gelukkig als ik met hen kan spelen, omdat we op dezelfde golflengte zitten. Maar tegelijk ben ik blij dat ik ook heel andere projecten kan aanpakken, dat ik niet gebonden ben. Ik heb variatie nodig." Vandaar dat ze na de zomer met Lucas Van den Eynde een muzikale voorstelling voor het jeugdtheater Laika maakt. En we zullen haar voor het jaar om is ook nog vaak op televisie zien. Zo zit ze in 'Los zand', de al opgenomen nieuwe fictiereeks van Eén, en werkt ze aan een nieuw programma met Bart De Pauw, waarover ze nog niets kan verklappen. "Ook kijk ik uit naar een fictieve talkshow die ik met Karlijn Sileghem, Hugo Matthysen en Stijn Coninx voor Canvas ga maken. Dan is de bende van het Peulengaleis eindelijk opnieuw samen."

Het Belang van Limburg, André Grosemans, 1 april 2009

Nederlands