Alsof STAN twintig jaar lang enkel gezaaid heeft, speelt het gezelschap nu Oogst : een waaier korte scènes met gasten.

Het is een gebruik van lang voor onze internetmaatschappij. En gek genoeg hebben de eerste collectieven er nog steeds het alleenrecht op: copypaste-toneelavonden met steeds anders samengestelde spelersgemeenschapjes. Het past perfect bij het streven van groepen als STAN om elke voorstelling uniek te maken. De saus pakt of schift 'in het moment'.

Oogst staat ook voor het trosje talenten dat STAN rond zich wist te verzamelen. Je krijgt niet altijd zoveel ambachtelijkheid op een kluitje bijeen: naast de vier STANnen zelf kwamen op de première plots ook Dirk Van Dijck of Wine Dierickx uit de scheve zeilcoulissen tevoorschijn. Was de onderlinge sfeer niet zo ontspannen, je sprak van een theatergala.

Op het menu staat vanzelfsprekend repertoire. Zo is er One for the road van Harold Pinter: een puur verbale machtsvertoning in de folterkamer van een dictatoriaal regime. Frank Vercruyssen en Kuno Bakker (Dood Paard) voeren de gedachten spontaan naar de Arabische revoluties. Journalist Jef Lambrecht zet die suggestie kracht bij met zijn Libisch lamento in twaalf strofen . STAN had altijd al iets met de evocatie van ver politiek onrecht.

Overheersen doet echter het meer komische repertoire. Een vrouwenkwartetje uit A Woman of no Importance van Oscar Wilde wordt een ironisch koffiesalon over de ideale man. Er zijn stukjes uit Shakespeare’s Twelfth Night : toneelspel in het kwadraat over het gemaskerde ik. En als top of the bill, hoogmis van de schuddende buiken: Damiaan De Schrijver en Van Dijck in Het huwelijksaanzoek van Tsjechov. Hoe overschreeuw je een klasbak als jezelf, terwijl je personage een hartaanval krijgt?

Het geeft toneel als champagnebubbels: prettig, licht, feestelijk. Maar uiteindelijk ook een beetje luchtledig, wat goedkoop en gemakzuchtig. Waarom hebben de STANnen precies deze stukjes gekozen? Al komen zij coherent over door hun nadruk op de liefde als een vorm van taalverleiding, je voelt er niet altijd de relevantie van.

Die ligt bij STAN natuurlijk altijd bij de spelers zelf. In net deze, vaak wat vergeten scènes uit het grote toneelrepertoire, hadden ze het meeste zin. Ze wilden ze spélen, want relevantie ligt voor STAN in het spel zelf.
Dan moet het zo zijn dat ze met hun gasten gewoon nog niet voor elk stukje de spanning gevonden hebben die One for the road wel doet smaken, net als de veelgelaagde relatiebreuk die Jolente De Keersmaeker en Koen Augustijnen dansen zonder woorden.

Het is het risico van elke theatershuffle: wondertjes wisselen af met fletsigheden. Bekijk het als een kortfilmprogramma. De hele waaier is nodig voor die drie momenten die naar het hart gaan. Die momenten worden in Oogst zeker gegarandeerd, en zullen elke avond verschillen.

De Standaard, Wouter Hillaert, 8 april 2011

Nederlands